Shirin Neshat

Opuściła Iran, aby zacząć artystyczne studia w Los Angeles. Było to w czasie irańskiej rewolucji. W jej rezultacie ojciec artystki pozostał bez zasiłku i ze szczupłą pensją. Zaraz po rewolucji rodzina nie mogła cieszyć się z wygodnego życia jakie dotąd prowadzili. Około rok po rewolucji, Shirin przeprowadziła się do San Francisco i rozpoczęła studia w Dominikan University. Ostatecznie, zapisała się do Uniwersytet Kalifornijski w  Berkeley . Po ukończeniu szkoły, przeprowadziła się do Nowego Yorku i rozpoczęła pracę dla organizacji nazwanej "Storefront Art and Architecture". Organizacja ta odkryła przed artystką zróżnicowane ideologie, i stała się miejscem, gdzie otrzymała więcej doświadczenia w kwestii przedstawiania swoich koncepcji, które później stały się integralną częścią jej artystycznej pracy. W tym czasie nie miała żadnych poważniejszych prób tworzenia sztuki i poza kilkoma, które zostały później zniszczone. W 1990 roku wróciła do Iranu. Jako sposób radzenia sobie z rozbieżności między kulturą, w której żyła i prerewolucją w Iranie w którym się wychowała.

Twórczość Shirin Neshat, zaliczyć można do wciąż nielicznych prób zgłębienia istoty religii muzułmańskiej i przetłumaczenia jej na uniwersalny język sztuki. Chociaż tworzyć zaczęła dopiero w wieku trzydziestu lat, obecnie jest uważana za jedną z najważniejszych artystek współczesnych. Jej bardzo intymne, autobiograficzne prace wideo wystawiane były w ramach najbardziej prestiżowych międzynarodowych wystaw, takich jak: Biennale Weneckie, Carnegie International, Whitney Biennale, Sydney Biennale, Lyon Biennale i Biennale w Kwangu.

W swoich kilkuminutowych, często czarno-białych filmach artystka porusza zagadnienia związane z sytuacją kobiet żyjących we współczesnych społeczeństwach muzułmańskich - w jej aspekcie politycznym, psychologicznym, socjologicznym, kulturowym, w niezwykły sposób przenosząc je na płaszczyznę filozoficzno-poetycką. Eksplorując kolejne opozycje - natura-kultura, męskie-kobiece, publiczne-prywatne, wytworzyła swój własny język filmu, którym posługuje się raczej jak artysta plastyk, łącząc oszczędny, często bliski grafice obraz z muzyką i tekstem - fragmentami perskiej poezji wypisywanej na ciałach aktorów. Kobieca postać w czarnym czadorze i tekst w języku farsi stały się znakami rozpoznawczymi jej twórczości, od wielu lat włączającej się w twórczy dialog ze współczesnym kinem irańskim. Jak pisze Ameh Wallach: "Podejście Shirin Neshat jest proste, poetyckie, minimalistyczne i z odpowiednią siłą przekazu. Pozwala na krytycyzm wobec społeczeństwa islamskiego, bez deklarowania takiej postawy. Można powiedzieć, iż artystka odkrywa sposób przedstawiania, który rozwija się na gruncie bardzo ograniczonych możliwości działania, a jednocześnie zawdzięcza temu ograniczeniu zwięzłość i uniwersalizm."

Przełomowym momentem dla twórczości Neshat była wizyta w Iranie w roku 1990, jedenaście lat po rewolucji ajatollaha Rudollacha Chomeiniego. Przemiany kulturowe, stanowiące efekt zmiany dawnej Persji w Islamską Republikę Iranu, były dla Neshat głębokim wstrząsem. Odtąd głównymi wątkami jej twórczości stał się problem stereotypów i granic, a także prób ich przekraczania, konwencji społecznych i kulturowych ograniczających indywidualność jednostki, szczególnie kobiety, problem tożsamości, wolności i wygnania. Jak mówi sama Neshat: "Moją pracę określiłabym mianem dyskursu wizualnego o feminizmie i współczesnym islamie. Poddaję w nim pewne mity i fakty analizie, dowodząc, iż są one dużo bardziej złożone, niż nam się wydaje. Jestem raczej osobą zadającą pytania. Wolę je stawiać, niż na nie odpowiadać, na tym polega moja praca." Jak pisze Ameh Wallach: "Przeprowadzana przez Neshat za pomocą obrazów analiza serca, umysłu i duszy islamu ma coraz więcej cech wspólnych z "trzewiową" inteligencją, z jaką Frida Kahlo bada swoją kulturę. Z powodzeniem łączy konkretny temat i epickie środki wyrazu, uprawiając alchemię obrazu, lokalizacji, zdarzeń i muzyki."

RAPTURE (UNIESIENIE) to rozgrywająca się na dwóch ekranach, umieszczonych na przeciwległych ścianach pomieszczenia, historia grupy mężczyzn i grupy kobiet, symbolizujących tutaj odpowiednio świat kultury, zasad społecznych, tradycji, przestrzeń jako narzędzie kontroli (forteca), i natury, dzikości, nieokiełznania (pustynia). Ilustrowana jest muzyką autorstwa znanej irańskiej artystki Susan Deyhim, łączącej elementy bliskowschodniej i północnoafrykańskiej muzyki ludowej oraz world music, tekstu i odgłosów otaczającego świata. Inspiracją dzieła stała się powieść Moniru Ravani'pura "Ahl - i - gharq" (co można przetłumaczyć jako "Dość odważny, by utonąć"), w symboliczny sposób ukazującej słabość patriarchalnego porządku społecznego.

Prace: 

Turbulent, 1998. Dwukanałowe video/audio instalacja.

Rapture, 1999. Dwukanałowe video/audio instalacja.

Soliloquy, 1999. Kolorowe video/audio instalacja.

Fervor, 2000. Dwukanałowe video/audio instalacja.

Passage, 2001. Single channel video/audio instalacja.

Logic of the Birds, 2002. Multi-media Performance.

The Last Word, 2003. Jednokanałowe video/audio instalacja.

Mahdokht, 2004. Three channel video/audio instalacja.

Zarin, 2005. Jednokanałowe video/audio instalacja.

Munis, 2008. Kolorowe video/audio instalacja oparta na noweli Shahrnush Parsipur: Women Without Men.

Faezeh, 2008. Kolorowe video/audio instalacja oparta na noweli Shahrnush Parsipur: Women Without Men.

  UWAGA KONKURS!!!

Jak nazywała się pierwszy dojrzały zbiór prac Shirin Neshat?

Prawidłowe odpowiedzi prosimy wysyłać do 28 lutego 2010 r. na adres

Ania.Terepka@planeta11.pl

Glenn Brown   - angielski artysta i malarz.

Urodził się w 1966 roku w Hexham. W 2000 roku nominowany do nagrody Turnera.

Prezentował się w na międzynarodowych Biennale w Sydney, Sao Paulo, a ostatnioi w Wenecji. Teraz wrócił do Serpentine i można tu oglądać dużą jego retrospektywę.

Intelektualnym przesłaniem tej twórczości jest przekonanie, że kultura to nic innego jak nieustanne przetwarzanie i reinterpretowanie tego, co już stworzono, a dzieł całkowicie oryginalnych w ogóle nie ma. Adaptacja innych dzieł nie powinna być rozumiana jako prosta imitacja lecz jako narzędzie dekonstrukcji  i konstrukcji całkiem nowego dzieła.

Inspiruje się głównie twórczością Dalkego, Rembrandta i Baselitza.

   Uwaga konkurs: Co przesądziło o tym, że Brown nie otrzymał nagrody Turnera?

Odpowiedzi proszę przysyłać na adres AniaTerepka@planeta11.pl do 30.08.2009 r.